Η ανάγκη να περάσει η Ημαθία από τη διαρκή διεκδίκηση σε ένα συγκεκριμένο αναπτυξιακό σχέδιο, με έργα, χρηματοδότηση, υπεύθυνους και σαφή χρονοδιαγράμματα, βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας του προέδρου του Επιμελητηρίου Ημαθίας Σωτήρη Σκουρτόπουλου στο 1ο Aiges Forum.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου έθεσε στο τραπέζι μια ευρεία ατζέντα που περιλαμβάνει την επανεκκίνηση του έργου της Κουλούρας, την εξεύρεση λύσης για την αναβάθμιση του Σελίου, την ολοκλήρωση του οδικού άξονα Εγνατία – Βέροια – Νάουσα – Σκύδρα, την ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων, τη δημιουργία ολοκληρωμένου τουριστικού προϊόντος, τη στήριξη της αγροδιατροφής και του εμπορίου, αλλά και την προσαρμογή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία.
Κεντρική του θέση ήταν ότι η Ημαθία παρουσιάζει μια έντονη αναπτυξιακή αντίφαση: διαθέτει ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα, αλλά η οικονομική ευημερία που παράγεται δεν αποτυπώνεται αντίστοιχα στο εισόδημα των κατοίκων.
«Η Ημαθία εξάγει πάνω από τον μέσο όρο, αλλά ζει κάτω από τον μέσο όρο», ήταν η χαρακτηριστική διατύπωση που χρησιμοποίησε, υποστηρίζοντας ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της περιοχής παραμένει σχεδόν 30% χαμηλότερο, παρά την έντονη εξαγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων και του αγροδιατροφικού τομέα.
Τοπικό Αναπτυξιακό Σχέδιο και Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης
Ο Σωτήρης Σκουρτόπουλος ζήτησε ένα Τοπικό Αναπτυξιακό Σχέδιο για την Ημαθία που, όπως ανέφερε, θα πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα έργα, προϋπολογισμούς και ημερομηνίες υλοποίησης.
Παράλληλα, έθεσε το θέμα της ένταξης της Ημαθίας στις Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης, σημειώνοντας ότι όμορες περιοχές έχουν ενταχθεί, ενώ η Ημαθία παραμένει εκτός.
Το ζητούμενο, όπως υπογράμμισε, είναι για κάθε μεγάλο αναπτυξιακό ζήτημα να υπάρχει καθαρή απάντηση ως προς τον φορέα που αναλαμβάνει, τον χρόνο έναρξης και την πηγή χρηματοδότησης.
Κουλούρα: «Από τον φάκελο στο εργοτάξιο»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο έργο της Κουλούρας, ύψους 25 εκατ. ευρώ, το οποίο απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου χαρακτήρισε την Κουλούρα αναπτυξιακή υποδομή κρίσιμη για έναν εξαγωγικό νομό, αναφέροντας ως βασικές λειτουργίες τους χώρους αποθήκευσης, τη λειτουργία Τελωνείου και τη συγκέντρωση υπηρεσιών που μπορούν να υποστηρίξουν την παραγωγή και τις εξαγωγές.
Παράλληλα, συνέδεσε το έργο με την προοπτική δημιουργίας οργανωμένης Βιομηχανικής Περιοχής, την οποία η Ημαθία δεν διαθέτει σήμερα.
Το αίτημα που διατύπωσε ήταν σαφές: νέα χρηματοδότηση, συγκεκριμένος φορέας υλοποίησης και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, ώστε, όπως είπε, «η Κουλούρα να περάσει από τον φάκελο στο εργοτάξιο».
Σέλι και τουρισμός τεσσάρων εποχών
Ανάλογη αναφορά έγινε και στο έργο αναβάθμισης του Σελίου, προϋπολογισμού 10 εκατ. ευρώ, το οποίο επίσης απεντάχθηκε.
Ο Σωτήρης Σκουρτόπουλος ζήτησε να εξευρεθεί νέα χρηματοδότηση ή διαφορετικό βιώσιμο μοντέλο αξιοποίησης και ενέταξε το Σέλι σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την τουριστική ανάπτυξη της Ημαθίας.
Στο μοντέλο που παρουσίασε, οι Αιγές, το Βήμα του Αποστόλου Παύλου, η Μίεζα, το Σέλι, τα 3-5 Πηγάδια και τα οινοποιεία της περιοχής μπορούν να αποτελέσουν ένα ενιαίο δίκτυο προορισμών, με τον οινοτουρισμό να λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος.
Στόχος, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου, πρέπει να είναι η μετατροπή της Ημαθίας σε προορισμό τεσσάρων διανυκτερεύσεων και η αξιοποίηση του Βερμίου καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Έθεσε, πάντως, και το ζήτημα των ξενοδοχειακών υποδομών, επισημαίνοντας ότι η Ημαθία δεν διαθέτει σήμερα ξενοδοχειακή μονάδα πέντε αστέρων. Πρότεινε επενδυτικό πρόγραμμα με υψηλό ποσοστό επιδότησης, τουλάχιστον 70%, τόσο για νέες μονάδες όσο και για την ανακαίνιση υφιστάμενων.
Παράλληλα γνωστοποίησε ότι το Επιμελητήριο έχει αρχίσει να αναζητά χώρο για τη δημιουργία σύγχρονου συνεδριακού κέντρου, με στόχο την ανάπτυξη και του συνεδριακού τουρισμού.
Αγροδιατροφή: Ο βασικός παραγωγικός πυλώνας
Ο τουρισμός, κατά τον Σωτήρη Σκουρτόπουλο, μπορεί να αποτελέσει τον δεύτερο μεγάλο παραγωγικό πυλώνα της Ημαθίας, χωρίς όμως να υποκαταστήσει την αγροδιατροφή.
Αναφέρθηκε στην παγκόσμια παρουσία του ροδάκινου της Ημαθίας, στην ισχυρή θέση της Ελλάδας στις εξαγωγές κομπόστας ροδάκινου, στο βαμβάκι, αλλά και στις μεταποιητικές και συσκευαστικές επιχειρήσεις της περιοχής.
Ζήτησε τη διαμόρφωση εθνικού σχεδίου για τον πρωτογενή τομέα και τη μεταποίηση, καθώς και οργανωμένη προβολή των τοπικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.
Στήριξη του εμπορίου στις τρεις πόλεις
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφορούσε και το λιανεμπόριο.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου στάθηκε στις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές επιχειρήσεις στη Βέροια, τη Νάουσα και την Αλεξάνδρεια, σημειώνοντας ότι κάθε λουκέτο σημαίνει απώλεια εισοδήματος, θέσεων εργασίας και δραστηριότητας από τα εμπορικά κέντρα.
Ζήτησε πρόγραμμα αναζωογόνησης των εμπορικών κέντρων και των τοπικών αγορών, απλούστερους κανόνες λειτουργίας και μεγαλύτερο χρόνο προσαρμογής για τις μικρές επιχειρήσεις.
«Πράσινο αδιέξοδο» στα δίκτυα
Ως ένα ακόμη σοβαρό εμπόδιο για τις επιχειρήσεις παρουσιάστηκε η έλλειψη ηλεκτρικού χώρου.
Ο Σωτήρης Σκουρτόπουλος σημείωσε ότι επιχειρήσεις που θέλουν να επενδύσουν σε φωτοβολταϊκά και μπαταρίες, ακόμη και με μηδενική έγχυση στο δίκτυο, συναντούν περιορισμούς λόγω της χωρητικότητας των ηλεκτρικών δικτύων.
«Αυτό δεν είναι πράσινη μετάβαση. Είναι πράσινο αδιέξοδο», ανέφερε.
Ζήτησε την ένταξη υποσταθμού της Ημαθίας στην επόμενη φάση αναβάθμισης των δικτύων, καθώς και διαφορετική αντιμετώπιση των συστημάτων αποθήκευσης με μηδενική έγχυση.
Οδικός άξονας Βέροια – Νάουσα – Σκύδρα
Στην ομιλία επανήλθε και το ζήτημα του οδικού άξονα Εγνατία – Βέροια – Νάουσα – Σκύδρα.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου υπενθύμισε ότι πρόκειται για έργο που σχεδιάστηκε πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες και παραμένει ημιτελές.
«Τριάντα χρόνια δεν είναι μία συνηθισμένη καθυστέρηση. Είναι μία ολόκληρη γενιά που έμαθε να περιμένει», ανέφερε, ζητώντας να αρθούν τα εμπόδια και να προχωρήσει η ολοκλήρωσή του.
Εργατικά χέρια, επαγγελματική εκπαίδευση και νέοι
Στο ανθρώπινο δυναμικό επικεντρώθηκε το επόμενο σκέλος της παρέμβασης.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου αναφέρθηκε στην έλλειψη εποχικού προσωπικού στον πρωτογενή τομέα και στις επιχειρήσεις, ζητώντας ταχύτερες διαδικασίες για την εποχική εργασία και στενότερη σύνδεση της επαγγελματικής εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της τοπικής οικονομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους νέους που εγκαταλείπουν την περιοχή αναζητώντας επαγγελματικές ευκαιρίες.
«Δεν θα σας ζητήσουμε να μείνετε από πατριωτισμό. Θα δουλέψουμε για να έχετε λόγο να μείνετε. Και λόγο να γυρίσετε», είπε απευθυνόμενος στη νεότερη γενιά.
Τεχνητή νοημοσύνη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία είχε η τεχνολογική μετάβαση.
Ο Σωτήρης Σκουρτόπουλος υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δώσει στις μικρές επιχειρήσεις εργαλεία που μέχρι πρόσφατα ήταν διαθέσιμα κυρίως στις μεγάλες εταιρείες, προειδοποίησε όμως ότι υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα νέο χάσμα αν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν αποκτήσουν έγκαιρη πρόσβαση.
Πρότεινε τα Επιμελητήρια να αναλάβουν πρακτικά προγράμματα ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης, όχι με γενικού χαρακτήρα σεμινάρια, αλλά με διάγνωση των αναγκών κάθε επιχείρησης, εξειδικευμένη καθοδήγηση και χρηματοδότηση συγκεκριμένων εφαρμογών.
Παράλληλα, ζήτησε στενότερη σύνδεση των επιχειρήσεων με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, την αξιοποίηση υποπροϊόντων, τη δημιουργία νέων συσκευασιών και την εφαρμογή αυτοματισμών στην παραγωγή.
Πρόγραμμα για startups και επιχειρηματικούς «αγγέλους»
Στην ίδια κατεύθυνση εντάχθηκε η πρόταση για τη στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου ζήτησε πρόγραμμα επιτάχυνσης startups, δίκτυο επιχειρηματικών αγγέλων και μηχανισμό συνεπένδυσης, ώστε νέοι άνθρωποι που αναπτύσσουν επιχειρηματικές ιδέες στη Βέροια, τη Νάουσα ή την Αλεξάνδρεια να μπορούν να βρίσκουν τοπικά καθοδήγηση, αρχικό κεφάλαιο και πρόσβαση στην αγορά.
Το Επιμελητήριο, όπως είπε, μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος μεταξύ επιχειρήσεων, γνώσης, επενδυτών και ερευνητικών φορέων.
Απόστολος Βεσυρόπουλος και η γέννηση του Aiges Forum
Στην αρχή της ομιλίας του, ο Σωτήρης Σκουρτόπουλος αναφέρθηκε στον Απόστολο Βεσυρόπουλο, σημειώνοντας ότι η πρώτη ιδέα για το Aiges Forum διατυπώθηκε στο Επιμελητήριο Ημαθίας την ημέρα που η αίθουσά του πήρε το όνομά του.
Έκανε επίσης ειδική αναφορά στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, στον οποίο απέδωσε την αρχική πρόταση για τη δημιουργία ενός ετήσιου θεσμού με επίκεντρο την ανάπτυξη της Ημαθίας.
Ο ίδιος περιέγραψε τον θεσμό όχι ως μια ακόμη ημερίδα, αλλά ως ετήσιο σημείο ανάπτυξης και λογοδοσίας, στο οποίο θα καταγράφονται οι δεσμεύσεις και στην επόμενη διοργάνωση θα εξετάζεται τι από αυτές υλοποιήθηκε.
«Στο επόμενο Forum να συζητάμε τι έγινε»
Το Επιμελητήριο, όπως υπογράμμισε, δεν περιορίζεται στην κατάθεση αιτημάτων. Ανέφερε ότι στη σύσκεψη του Πρωθυπουργού με τους παραγωγικούς φορείς είχε καταθέσει υπόμνημα με 32 προτάσεις και δεσμεύτηκε ότι θα συνεχίσει να συγκεντρώνει στοιχεία, να ωριμάζει προτάσεις και να παρακολουθεί δημόσια την εξέλιξη των δεσμεύσεων.
Έθεσε μάλιστα ως μέτρο επιτυχίας του νέου θεσμού το περιεχόμενο του επόμενου Aiges Forum.
Όπως είπε, σε έναν χρόνο η πρώτη συζήτηση δεν θα πρέπει να αφορά όσα ζητήθηκαν, αλλά όσα έγιναν: αν προχώρησε η Κουλούρα, αν βρέθηκε λύση για το Σέλι, αν άρχισε η αναβάθμιση των δικτύων, αν ξεμπλόκαρε ο οδικός άξονας και αν παρουσιάστηκε το Τοπικό Αναπτυξιακό Σχέδιο.
«Η περίοδος της ευγενικής αναμονής τελείωσε», ήταν μία από τις φράσεις με τις οποίες έκλεισε την παρέμβασή του.
Η «Εθνική Ημαθίας»
Το πολιτικό και αναπτυξιακό μήνυμα της ομιλίας συμπυκνώθηκε στην πρόταση για τη δημιουργία μιας «Εθνικής Ημαθίας»: μιας κοινής στάσης Βέροιας, Νάουσας και Αλεξάνδρειας, επιχειρηματικών και παραγωγικών φορέων, μεταποίησης, πολιτισμού και τουρισμού.
Χωρίς ανταγωνισμούς μεταξύ πόλεων και φορέων και χωρίς κομματικές γραμμές, όπως σημείωσε, με κοινό αντίπαλο τα προβλήματα που ανακόπτουν την ανάπτυξη της περιοχής.
Σε αυτή την προσπάθεια, ο Σωτήρης Σκουρτόπουλος τοποθέτησε το Επιμελητήριο σε ρόλο συντονιστή και διεκδικητή, με βασικό ζητούμενο το Aiges Forum να μην εξαντλείται στις ομιλίες και στις διαπιστώσεις.
«Το πραγματικό πρόγραμμα του Forum αρχίζει όταν σταματήσει το χειροκρότημα», ανέφερε, δίνοντας το στίγμα του τρόπου με τον οποίο το Επιμελητήριο επιδιώκει να λειτουργήσει ο νέος θεσμός.
