Γράφει η Τασούλα Χριστοδούλου
Ζούμε σε μια πόλη όπου τα βιβλιοπωλεία έχουν μειωθεί δραματικά. Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί;
Είμαι 37 χρόνια στον χώρο του βιβλίου και συνεχίζω να είμαι εδώ, γιατί εσείς με στηρίζετε. Και γι’ αυτό σας ευχαριστώ από καρδιάς.
Όμως θλίβομαι αφάνταστα κάθε φορά που βλέπω ένα βιβλιοπωλείο να κλείνει και στη θέση του να μη δημιουργείται ένα καινούριο.
Το κλείσιμο ενός βιβλιοπωλείου είναι πάντα μια δυσάρεστη είδηση. Ακόμη περισσότερο όταν πρόκειται για ένα βιβλιοπωλείο της γειτονιάς, έναν χώρο που για χρόνια αποτέλεσε σημείο συνάντησης, επικοινωνίας και πολιτισμού.
Οι λόγοι είναι αρκετοί:
1. Το αναγνωστικό κοινό μειώνεται, ενώ οι τίτλοι αυξάνονται.
Όλο και περισσότερα βιβλία εκδίδονται, αλλά όλο και λιγότεροι άνθρωποι διαβάζουν συστηματικά.
2. Οι «πιασάρικοι» τίτλοι μεταφέρονται στα super market.
Μαζί με το τυρί και τα υπόλοιπα ψώνια, βάζουμε στο καρότσι κι ένα βιβλίο. Και όχι μόνο βιβλία: τσάντες, μολύβια, τετράδια και οτιδήποτε άλλο μπορεί να πουληθεί.
3. Το βιβλίο στην Ελλάδα είναι ακριβό.
Ίσως οι εκδότες προσπαθούν να αποσβέσουν το κόστος από τους πολλούς τίτλους που εκδίδονται κάθε χρόνο. Όμως η πραγματικότητα είναι ότι ένα καλό βιβλίο έχει πλέον γίνει για αρκετούς μια ακριβή αγορά.
4. Τα συνεχόμενα παζάρια των εκδοτών και οι πωλήσεις μέσω των δικών τους e-shop.
Κάθε νέος τίτλος ενός γνωστού συγγραφέα μπορεί να προπωλείται από τον ίδιο τον εκδότη πριν ακόμη κυκλοφορήσει. Έτσι, ένας ακόμη επισκέπτης χάνεται από το βιβλιοπωλείο.
Και αυτός ο άνθρωπος δεν θα έχει την ευκαιρία να περιηγηθεί σε έναν χώρο γεμάτο βιβλία, να πάρει ένα βιβλίο στα χέρια του, να το ξεφυλλίσει, να το μυρίσει.
Γιατί ένα βιβλιοπωλείο δεν πουλάει μόνο βιβλία.
Συζητά.
Προτείνει.
Ακούει.
Γνωρίζει τους αναγνώστες του με το μικρό τους όνομα.
Διοργανώνει παρουσιάσεις και εκδηλώσεις.
Δημιουργεί σχέσεις.
5. Τα διαδικτυακά βιβλιοπωλεία.
Απρόσωπες πωλήσεις, χωρίς χώρο, χωρίς περιήγηση, χωρίς την ανθρώπινη επαφή που μπορεί να προσφέρει ένα βιβλιοπωλείο της γειτονιάς.
6. Και φτάνουμε στο ξενόγλωσσο – εκπαιδευτικό βιβλίο.
Ένα προϊόν στο οποίο, παλαιότερα, στηρίζονταν πολλά βιβλιοπωλεία.
Σήμερα αποτελεί μια μεγάλη πληγή.
Η αγορά του ξενόγλωσσου βιβλίου, εκτός από το διαδίκτυο, γίνεται πλέον σε μεγάλο βαθμό και μέσα από τα φροντιστήρια.
Τα τελευταία χρόνια, οι εκδότες ξενόγλωσσου βιβλίου προσεγγίζουν όλο και περισσότερο τα φροντιστήρια, με αποτέλεσμα πλέον αρκετά από αυτά να διαθέτουν στους μαθητές τους τα ίδια τα βιβλία που θα χρησιμοποιήσουν στη διδασκαλία.
Έτσι δημιουργείται μια απευθείας εμπορική σχέση και ένα επιπλέον κέρδος, παρακάμπτοντας το βιβλιοπωλείο.
Και εδώ γεννιέται ένα ερώτημα:
Πώς μπορεί να υπάρχει το βιβλίο χωρίς να υπάρχουν τα βιβλιοπωλεία;
Την χαριστική βολή, λοιπόν, τη δίνουν τα φροντιστήρια.
Αν αυτό που συμβαίνει είναι παράνομο ή όχι, είναι ένα ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί από τους αρμόδιους. Αν ένα φροντιστήριο πουλά βιβλία, υπάρχουν φορολογικές και αδειοδοτικές υποχρεώσεις που δεν μπορούν να αγνοούνται.
Και υπάρχει και ένα ακόμη βασικό ερώτημα:
Μήπως, τελικά, πρέπει να υπάρχει άδεια βιβλιοπωλείου για την εμπορική διάθεση βιβλίων;
Όλα τα παραπάνω δε συνιστούν προσωπική μομφή για κανένα μεμονωμένο πρόσωπο. Είναι διαπιστώσεις που προκύπτουν από την πολυετή εμπειρία μου σε αυτό το επάγγελμα και από τη συναισθηματική μου σύνδεση με τους συναδέλφους μου που επέλεξαν να ασχοληθούν με το πιο πολύτιμο απόκτημα του ανθρώπου, τη γνώση που στηρίζεται στη φιλαναγνωσία. Τους κατανοώ απόλυτα και τα γράφω γιατί αγαπώ αυτόν τον χώρο.
Είμαι 37 χρόνια εδώ. Έχω δει ανθρώπους να μπαίνουν στο βιβλιοπωλείο για ένα βιβλίο και να φεύγουν με μια ιστορία που τους άλλαξε τη ζωή. Έχω δει παιδιά να μεγαλώνουν μέσα στα βιβλία και γονείς να επιστρέφουν χρόνια αργότερα μαζί με τα δικά τους παιδιά.
Και γι’ αυτό πονάω όταν βλέπω ένα βιβλιοπωλείο να κλείνει.
Γιατί όταν κλείνει ένα βιβλιοπωλείο, δεν χάνεται μόνο μια επιχείρηση. Χάνεται ένας μικρός χώρος πολιτισμού από τη γειτονιά μας.
Αυτά από μένα.
Αφιερωμένο στους συναδέλφους που πάλεψαν, έκαναν ο τι μπορούσαν, αλλά πλέον δεν αντέχουν.
