Γράφει ο Τάσος Βασιάδης
Παρά το ότι το φετεινό Καλοκαίρι οδεύει στη λήξη του, τα πύρινα μέτωπα εξακολουθούν να εκδηλώνονται έντονα σε διάφορες δασικές περιοχές, απειλώντας με καταστροφή το φυσικό περιβάλλον και τις διαβιούσες σε αυτό κοινότητες και διαψεύδοντας την αισιόδοξη πρόβλεψη της Πολιτικής Προστασίας που εκφράσθηκε κατά την έναρξη της φετινής αντιπυρικής περιόδου, σύμφωνα με την οποία «δεν υπήρχε ιδιαίτερη ανησυχία εκδήλωσης πυρκαγιών λόγω του επιπέδου εδαφικής υγρασίας την οποία εξασφάλισε η υδρολογικά ικανοποιητική χειμερινή περίοδος».
Επι πλέον η έξαρση των πυρκαγιών επισημαίνει ότι οι ανακοινωθέντες σχεδιασμοί για την πρόληψη τους, υπήρξαν αναποτελεσματικοί έως ανύπαρκτοι, ενώ τίθεται ακόμα μια φορά με ιδιαίτερη έμφαση το διαχρονικό και πολυσήμαντο ζήτημα της δασοπροστασίας, από τις μόνιμες αιτίες που απειλούν τα διαρκώς απομειούμενα δάση μας, που δεν είναι μόνο η κατά περίπτωση εμπρηστές, αλλά και οι πάσης φύσεως καταπατητές που επιδιώκουν την εκχέρσωση δασικών εκτάσεων για την ανάπτυξη άλλων δραστηριοτήτων.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η πλέον πρόσφατη εκδήλωση πυρκαγιάς στο όρος Βέρμιο και ιδιαίτερα στην δασική περιοχή του Ξηρολιβάδου, της οποίας η καταστροφική επέκταση αποτράπηκε με την έγκαιρη ενημέρωση από κατοίκους της περιοχής και την δυναμική κινητοποίηση των εναέριων και επίγειων πυροσβεστικών μέσων που με την συμμετοχή εθελοντών, επιχειρούσαν συνεχώς επιτυγχάνοντας την πυρόσβεση και διασφαλίζοντας την μη αναζωπύρωση.
Πολύτιμος σύμμαχος στον αγώνα της πυρόσβεσης αποδείχθηκε η καιρική άπνοια, καθώς θεωρείται βέβαιο ότι εάν φυσούσαν οι συνήθεις ισχυροί άνεμοι που εκδηλώνονται τέτοια εποχή, πολύ δύσκολα θα αποτρέπονταν η ολική καταστροφή του δάσους.
Η εκδήλωση της πρόσφατης πυρκαγιάς στην δασική περιοχή του Ξηρολιβάδου, παρά την αποτελεσματική πυροσβεστική δράση, ανέδειξε την έλλειψη σαφούς σχεδιασμού, οργάνωσης και επιχειρησιακού συντονισμού για την πρόληψη και αποτροπή του καταστροφικού φαινομένου, ενώ ανακαλούνται στην μνήμη οι εκτεταμένες πύρινες καταστροφές δασών, όπου θρηνήθηκαν θύματα και χάθηκαν περιουσίες.
Η αυθόρμητη υποστήριξη των αυτοδιοικητικών δομών στο έργο της πυρόσβεσης υπήρξε σημαντική, ενώ επισημαίνεται ακόμα μια φορά ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο αναθέτει στην Κεντρική Διοίκηση την ευθύνη οργάνωσης της δασοπροστασίας, με την Αυτοδιοίκηση να έχει αποστερηθεί από σχετικές αρμοδιότητες.
Παρά ταύτα όμως και παρά την κείμενη νομοθεσία, η προστασία των δασών και η πρόληψη των πύρινων καταστροφών δεν παύει να είναι κυρίως υπόθεση της Αυτοδιοίκησης και των Τοπικών Κοινωνιών.
Με την στασιμότητα και την βραδύτητα που χαρακτηρίζουν την εξέλιξη των αναγκαίων έργων πυροπροστασίας, αναδεικνύεται ως απολύτως αναγκαία η άμεση και έγκαιρη ενεργοποίηση του τοπικού παράγοντα, με την δημιουργία και τον καθαρισμό διόδων στις υψηλής επικινδυνότητας περιοχές, την θεσμοθετημένη περιφρούρηση από τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες και την ενεργοποίηση όσο πιο πολλών γίνεται μέσα από συγκεκριμένο επιχειρησιακό προγραμματισμό.
Για την πρόληψη και την αποτροπή των πυρκαγιών γίνονται συχνές αναφορές, χωρίς πρακτικό αντίκρυσμα, ενώ οι πυροσβέστες και οι εθελοντές ενεργοποιούνται κυρίως στο έργο της πυρόσβεσης αφού εκδηλωθεί το καταστροφικό φαινόμενο.
Και αυτό καθώς για την πρόληψη απαιτείται κόστος το οποίο δεν καλύπτεται στο βαθμό που είναι αναγκαίο.
Είναι χαρακτηριστικό δε ότι παραμένουν σε επικίνδυνη εκκρεμότητα παλαιότερες μεθοδεύσεις, που ενθαρρύνουν την ευρεία εκχέρσωση δασικών εκτάσεων, παρά την γενική αντίθεση των τοπικών κοινωνιών.
Η ανάμνηση των μεγάλων πυρίνων καταστροφών του παρελθόντος, αναζωπυρώνει μια πρόκληση η οποία πλην άλλων μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την πλέον αποτελεσματική και ασφαλή διαφύλαξη των δασών.
Προς τούτο επιβάλλεται το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο να συμπληρωθεί με την απόδοση των σχετικών αρμοδιοτήτων και όλους τους αναγκαίους πόρους που απαιτούνται για την δασοπροστασία, στις τοπικές κοινωνίες δια των αυτοδιοικητικών δομών.
Με το ζήτημα της διαφύλαξης του δασικού πλούτου, αναφύονται συγκεκριμένα κεφαλαιώδη ζητήματα τα οποία οι τοπικές κοινωνίες οφείλουν να θέσουν κατά προτεραιότητα για το μέλλον του τόπου.
Το δάσος είναι ένα από αυτά αφού συμβάλει αποφασιστικά στην βελτίωση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων και αποτελεί κίνητρο αειφόρου ανάπτυξης των ορεινών περιοχών.
Εκτιμάται ως αυτονόητο το χρέος των αρμοδίων αρχών, των τοπικών κοινωνιών, των φορέων αλλά και των πολιτών να αναδεικνύουν συνεχώς την αναγκαιότητα της δασοπροστασίας η οποία διασφαλίζει το πράσινο της πατρίδας μας με όλα τα ευεργετήματα που αυτό συνεπάγεται.
Ο τόπος μας διαθέτει απαράμιλλης ωραιότητας δάση που προσφέρουν δώρα μοναδικής αξίας.
Η αντιπυρική προστασία, η πρόληψη και η αποτροπή των πυρίνων καστροφών αποτελεί συνολική ευθύνη και υποχρέωση διαρκούς επαγρύπνισης και επιφυλακής, προκειμένου να διαφυλαχθεί ο δασικός πλούτος, ώστε αυτή η ανεκτίμητη εύνοια της φύσης να κληροδοτηθεί ανέπαφη στις επόμενες γενεές.
