Νέο πλαίσιο προστασίας για τους εργαζομένους σε ψηφιακές πλατφόρμες, όπως οι υπηρεσίες διανομής, προωθεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, επιχειρώντας να θέσει σαφείς κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των αυτοματοποιημένων συστημάτων που επηρεάζουν τις εργασιακές σχέσεις. Το σχετικό νομοσχέδιο παρουσίασε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 στο Υπουργικό Συμβούλιο η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως.
Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831, η οποία αφορά τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στις ψηφιακές πλατφόρμες και προβλέπει συγκεκριμένες εγγυήσεις για όσους απασχολούνται μέσω αυτών.
Βασικό ζήτημα αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες χρησιμοποιούν αλγόριθμους για την ανάθεση εργασιών, την αξιολόγηση της απόδοσης, την παρακολούθηση της δραστηριότητας και τη λήψη αποφάσεων που μπορούν να επηρεάσουν το εισόδημα ή τη συνέχιση της συνεργασίας με έναν εργαζόμενο.
Ανθρώπινος έλεγχος στις αποφάσεις των αλγορίθμων
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά την υποχρέωση ανθρώπινης εποπτείας των αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, αποφάσεις που έχουν σοβαρές συνέπειες για έναν εργαζόμενο, όπως ο περιορισμός ή η διακοπή της πρόσβασής του στην πλατφόρμα, δεν θα πρέπει να λαμβάνονται αποκλειστικά από έναν αλγόριθμο.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ενημέρωσης του εργαζομένου για τους λόγους μιας απόφασης που επηρεάζει την εργασιακή του κατάσταση, καθώς και η δυνατότητα να ζητήσει επανεξέτασή της από αρμόδιο πρόσωπο.
Για παράδειγμα, ένας διανομέας του οποίου ο λογαριασμός απενεργοποιείται ή περιορίζεται η δυνατότητα ανάληψης παραγγελιών θα πρέπει να διαθέτει συγκεκριμένα δικαιώματα ενημέρωσης και αμφισβήτησης της σχετικής απόφασης.
Περιορισμοί στη συλλογή προσωπικών δεδομένων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Το νομοσχέδιο προβλέπει περιορισμούς στην επεξεργασία ευαίσθητων πληροφοριών μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων, όπως δεδομένα που αφορούν την ψυχολογική κατάσταση, το ιατρικό ιστορικό, ιδιωτικές συνομιλίες και βιομετρικά χαρακτηριστικά.
Επίσης, οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να παρέχουν πληροφόρηση για τη λειτουργία των συστημάτων αλγοριθμικής διαχείρισης και για τις κατηγορίες δεδομένων που χρησιμοποιούνται.
Στις προβλέψεις περιλαμβάνονται ακόμη μέτρα αξιολόγησης των κινδύνων για την προστασία προσωπικών δεδομένων, καθώς και ενίσχυση της διαφάνειας στη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης.
Τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά τον ορθό χαρακτηρισμό της εργασιακής σχέσης.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπει τη θέσπιση αποτελεσματικού τεκμηρίου εξαρτημένης εργασίας όταν διαπιστώνονται πραγματικά περιστατικά που υποδηλώνουν διεύθυνση και έλεγχο από την ψηφιακή πλατφόρμα.
Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται με περιπτώσεις στις οποίες κάποιος εμφανίζεται τυπικά ως ανεξάρτητος συνεργάτης, ενώ οι πραγματικές συνθήκες απασχόλησής του ενδέχεται να παραπέμπουν σε μισθωτή εργασία.
Ο τρόπος εφαρμογής του τεκμηρίου στην Ελλάδα θα αποσαφηνιστεί από το τελικό κείμενο των διατάξεων.
Ρυθμίσεις και για τις άδειες εργαζόμενων γονέων
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις που αφορούν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Μεταξύ των προτεινόμενων αλλαγών είναι η κατάργηση του χρονικού περιορισμού μεταξύ δύο γονικών αδειών, η μεγαλύτερη ευελιξία όταν και οι δύο γονείς εργάζονται στην ίδια επιχείρηση και η κατάργηση της προϋπόθεσης εξάμηνης απασχόλησης για τη λήψη άδειας φροντιστή.
Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και δεν περιορίζονται στους εργαζομένους των ψηφιακών πλατφορμών.
