Το βιβλίο της Μαρίας Μαυρικάκη «Εξαρτάται. Μια ιστορία ζωής δίπλα στην εξάρτηση», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, παρουσιάστηκε στη Βέροια.
Την Μαρία Μαυρικάκη τη γνωρίσαμε από κοντά το 2021, όπου μαζί με τον Γιάννη Μπουτάρη παρουσίασαν στο Πολυκεντρικό Μουσείο των Αιγών το βιβλίο που έγραψαν και περιγράφει τη ζωή του κυρ Γιάννη στα αμπέλια και στα κρασιά.
Σήμερα, Τετάρτη 15 Φλεβάρη, στην Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας παρουσιάστηκε το νέο της βιβλίο που έχει ως θέμα την συνεξάρτηση, το πως δηλαδή βιώνεται ο εθισμός από το οικείο περιβάλλον του εθισμένου.
Για το βιβλίο μίλησε η ψυχοπαιδαγωγός, επιστημονικά υπεύθυνη του Κέντρου Πρόληψης Ημαθίας, Χριστίνα Τσολάκη. «Πρόκειται για τη λογοτεχνική τολμηρή διαπραγμάτευση του κοινωνικού προβλήματος της ουσιοεξάρτησης μέσα από την καταγραφή της πορείας του κεντρικού αντιήρωα Άκη, από τις πρώτες του συναντήσεις με τις ουσίες έως πολύ αργότερα το θάνατό του. Είναι δύσκολο το θέμα της ουσιοεξάρτησης καθώς προκαλεί απίστευτο πόνο στο σύνολο των οικείων εμπλεκόμενων προσώπων. Η συγγραφέας καταφέρνει να προκαλεί συγκίνηση χωρίς εξάρσεις και ηθολογικές υπερβολές. Βασικό χαρακτηριστικό του βιβλίου, που αποτελεί μία προσωπική μαρτυρία για τη ζωή δίπλα στην εξάρτηση και το βίωμα των σχέσεων συνεξάρτησης, είναι η καλειδοσκοπική απεικόνιση του οικογενειακού και οικείου περιβάλλοντος ενός ανθρώπου που έχει επιλέξει ως σημαντικό άλλο την ουσία όχι για να πεθάνει, αλλά για να συνεχίσει να ζει. Εφτά φωνές εναλλάσσονται και σκιαγραφούν το πρόσωπο του Άκη και μέσα από αυτό τα πρόσωπα της εξάρτησης… Η Μαρία Μαυρικάκη κατάφερε να εκφράσει όλη την πολυπλοκότητα της εξάρτησης μέσα από ένα πολυφωνικό και πολυεστιακό μυθιστόρημα. Το θαυμαστό είναι ότι σε μία λογοτεχνική αφήγηση με βιωματικά και αυτοβιογραφικά στοιχεία συμπεριέλαβε στο μερικό το γενικό. Στην προσωπική ιστορία χωράει ένα κοινωνικό ζήτημα με πολλαπλές ψυχολογικές, κοινωνικές και φιλοσοφικές διαστάσεις… Μπορούμε όλοι να αντιληφτούμε δυσλειτουργικά μοτίβα σχέσεων και γι αυτό μας συγκινεί το βιβλίο της Μαρίας, αναγνωρίζουμε τα δικά μας κομμάτια. Το βιβλίο μας αφορά όλους. Όχι μόνο τους ανθρώπους που δοκιμάζονται από προβλήματα εξάρτησης, γιατί αποκαλύπτει ότι είναι μάταιο να ελέγχουμε και να επιβάλουμε στα παιδιά, στους συντρόφους, στους οικείους μας τις δικές μας επιθυμίες, όνειρα και προβολές για το τι είναι καλό, ωφέλιμο ή καταστροφικό… Η συγγραφέας δεν θέλει να μας διδάξει τίποτα με την έννοια των ηθικών αποφθεγμάτων. Η προσφορά λύσεων απουσιάζει από τη γραφή της. Η συγγραφέας παρουσιάζει τη δική της αλήθεια και μας προσκαλεί σε διάλογο ότι η ηθική της συμπερίληψης και η αποδοχή των άλλων είναι αναγκαία συνθήκη για ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις… Το «Εξαρτάται» είναι ένα καλογραμμένο λογοτεχνικό βιβλίο, μας προσφέρει αληθινή αισθητική απόλαυση, μας αφυπνίζει και μας ευαισθητοποιεί σε σχέση με το φαινόμενο της εξάρτησης απλά και παραστατικά καταρρίπτοντας μύθους και στερεότυπα…», είπε μεταξύ άλλων.
Έπειτα τον λόγο πήρε ο αντιδήμαρχος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ψηφιακής πολιτικής και καινοτομίας Δήμου Βέροιας, ο Καλλίστρατος Γρηγοριάδης, ο οποίος μίλησε για τη γνωριμία του με την Μαρία Μαυρικάκη και το νέο της βιβλίο. «… Την απλότητα και την αμεσότητα – του χαρακτήρα της – είδα στο γράψιμο και στην έκφρασή της μέσα στο βιβλίο. Πρόκειται για ένα βιβλίο ευκολοδιάβαστο, με βαθύ νόημα που ακουμπά στην ψυχή και την καρδιά του αναγνώστη. Σε συνεπαίρνει και σε ξεσηκώνει συναισθηματικά και πνευματικά. Το βιβλίο μιλάει για την εξάρτηση, για τον εθισμό σε ουσίες και την συνεξάρτηση. Τη σχέση με έναν άνθρωπο που έχει βυθιστεί στις ουσίες και ο περίγυρος, που τον αγαπά και θέλει το καλό του, θέλει να τον σώσει. Το θέμα όμως είναι εάν ο ίδιος θέλει να σωθεί… Όλα παρουσιάζονται με ανάλαφρο ύφος στο βιβλίο, αλλάζουν οι ήρωες, αλλάζουν οι φωνές, αλλάζει η οπτική γωνία του κάθε ήρωα, που μιλάει στο βιβλίο… Το βιβλίο δεν θα πέσει τόσο βαρύ στον αναγνώστη, όμως θα ταυτιστεί με κάποια σημεία του», είπε. Έκλεισε την ομιλία του διαβάζοντας δύο αποσπάσματα του βιβλίου που του έκαναν εντύπωση συστήνοντας το ανεπιφύλακτα.
Στη συνέχεια οι παρευρισκόμενοι παρακολούθησαν ένα δεκάλεπτο βίντεο που έχει ιδιαίτερη σχέση με το βιβλίο.
Η συγγραφέας Μαρία Μαυρικάκη πήρε τον λόγο κάνοντας μία αναδρομή στις μνήμες της, αφιερώνοντας την παρουσίαση στον Θανάση Παπαζώτο που την έφερε σε επαφή με την πόλη μας. «…Σε κάθε παρέα, οικογένεια, σχέση μπορεί κάποιος να υποφέρει από κάτι, όχι μόνο ουσίες, αλλά ποτό, τσιγάρο, διαδίκτυο κ.α. Το βιβλίο πραγματεύεται το τι κάνει ο άλλος, αυτός που είναι στο περιβάλλον του, τον αγαπά και θέλει να τον σώσει. Αυτό επιχειρεί το βιβλίο. Οι αναγνώστες βρίσκουν κομμάτια του εαυτού και της συμπεριφοράς τους και των βιωμάτων τους στο βιβλίο. Ότι πολλές φορές βίωσαν κάνοντας την αγάπη θηλιά. Μια υπερπροσπάθεια να σώσουν τον άλλο, που δεν ξέρουμε εάν θέλει να σωθεί, κάποιοι κουβαλούν ενοχές κι άλλοι ντρέπονται για καταστάσεις που συμβαίνουν. Τα διαφορετικά άτομα σε μια οικογένεια, όχι μόνο οι τοξικομανείς ή αλκοολικοί, αλλά κάθε τύπου διαφορετικότητας (αναπηρία, ψυχική ασθένεια κ.α.) δεν είναι στίγμα δεν είναι ντροπή, το κουκούλωμα φέρνει στρεβλώσεις. Η ίδια επέλεξε την αυτοέκθεση, τον αντίθετο δρόμο. Με παράλληλους μονολόγους, χωρίς απόκριση προσπάθησε να δείξει αυτή την μεγάλη αντίφαση… Έδωσε το θέμα του Γιάννη Μπουτάρη που έγραψε και την βιογραφία του, ο οποίος ήταν αλκοολικός όμως ήταν συνεπής σε κατάλληλο πρόγραμμα και τα κατάφερε να κερδίζει τον εθισμό… Αν και το θέμα του βιβλίου είναι πικρό, το βιβλίο είναι αισιόδοξο. Εάν αναθεωρήσουμε την στάση μας κάτι μπορεί να αλλάξει. Ως προς το λογοτεχνικό κομμάτι είναι μεταξύ μαρτυρίας και λογοτεχνίας μικρό σε έκταση και παίζει με το θεατρικό – κινηματογραφικό στυλ που δείχνει ότι το κάθε τι στη ζωή φωτίζεται από διαφορετικές πλευρές». Έκλεισε διαβάζοντας μία παράγραφο συνοψίζοντας για ποιον λόγο έγραψε το βιβλίο.
Ο Γιάννης Μπουτάρης έκανε μία σύντομη παρέμβαση αναφερόμενος στη γνωριμία του με την Μαρία Μαυρικάκη, στην δική του εξάρτηση και το πώς δέχθηκε βοήθεια, σε ένα περιβάλλον που τον στήριξε ιδιαίτερα η σύζυγός του. «Ένας εξαρτημένος δεν μπορεί να βγει μόνος του από το ‘λούκι’. Για να μπορέσει να ξεφύγει κάποιος πρέπει να δεχθεί βαθιά μέσα στην ψυχή του ότι έχει ανάγκη από βοήθεια», τόνισε.
Ακολούθησε συζήτηση με το κοινό και τέλος η συγγραφέας υπέγραψε αντίτυπα του βιβλίου της.
Την εκδήλωση διοργάνωσε το Βιβλιοπωλείο ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
«Δεν ήμασταν παιδιά εγκαταλειμμένα ή κακοποιημένα, γόνοι διαλυμένης οικογένειας, ούτε τίποτα πλουσιόπαιδα, που από την ευμάρεια οδηγούνται στην πλήξη και στους πειραματισμούς με τα διάφορα. Κοντολογίς, δεν ανταποκρινόμασταν σε κανένα από τα στερεότυπα που περιγράφονται ως οικογενειακό περιβάλλον των εξαρτημένων. Συνηθισμένοι άνθρωποι οι γονείς μας, τα παιδικά μας χρόνια χορτάτα από παιχνίδι στους χωματόδρομους της γειτονιάς. Στα εμβληματικά 60s εσύ, εγώ στα 70s, της μεταπολίτευσης καημένη γενιά. Αργότερα κατάλαβα πως αυτό που σου (μας) συνέβη μπορεί να συμβεί στον καθένα».
Τι σημαίνει να έχεις στο στενό σου περιβάλλον έναν άνθρωπο παγιδευμένο στις ουσίες; Επτά διαφορετικές φωνές απαντούν, περιγράφοντας τα συναισθήματα που προκαλεί στους γύρω του ο γιος, ο αδερφός, ο φίλος, ο σύντροφος, ο εραστής που εξαρτάται. Ηχεί όμως και η δική του φωνή.
Μια αφήγηση για το ακόρεστο του ελλείμματος, τις προσπάθειες θεραπείας και τις υποτροπές, τη μελαγχολία, τις ενοχές και τη συγχώρεση, μια ιστορία συνεξάρτησης, που αποτυπώνει γυμνή την αλήθεια της κάθε πλευράς.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Μαρία Μαυρικάκη γεννήθηκε το 1964 στο Περιστέρι. Έχει σπουδάσει διοίκηση επιχειρήσεων και οικονομικά, με εξειδίκευση στην αγροτική οικονομία. Έχει εργαστεί στον τομέα προστασίας περιβάλλοντος και βιώσιμης ανάπτυξης, στα χρηματοοικονομικά και στη διοίκηση μονάδων υγείας. Μέρος της δράσης της αφορά προγράμματα κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης που προάγουν την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης. Χρονογραφήματα και επιφυλλίδες της δημοσιεύονται στο λογοτεχνικό περιοδικό δέκατα, στις ηλεκτρονικές εφημερίδες Athens Voice, BookPress, Atlantea.news και στο προσωπικό της ιστολόγιο exartatai.blogspot.com. Το 2019 εκδόθηκε το πρώτο της μυθιστόρημα, με τίτλο Περαστικά (εκδόσεις Αίολος). Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφόρησε το 2021 το έργο της Εξαρτάται. Μια ιστορία ζωής δίπλα στην εξάρτηση, καθώς και το Εξήντα χρόνια τρύγος (2020), που έγραψε σε συνεργασία με τον Γιάννη Μπουτάρη.
