Με κοινή επιστολή τους στην εφημερίδα «Τα Νέα», πέντε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας – οι Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Ιωάννης Παππάς – ανοίγουν ευθέως τη συζήτηση για την ανάγκη αναθεώρησης του μοντέλου διακυβέρνησης και ειδικά του λεγόμενου «επιτελικού κράτους».
Αφορμή, όπως επισημαίνουν, στάθηκαν πρόσφατες εξελίξεις – με αιχμή την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις παραιτήσεις κυβερνητικών στελεχών και τα αιτήματα άρσης ασυλίας – που, κατά τους ίδιους, ανέδειξαν αδυναμίες στη λειτουργία του συστήματος.
Οι πέντε βουλευτές αναγνωρίζουν ότι το επιτελικό κράτος αποτέλεσε σημαντική μεταρρύθμιση για τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα, ιδίως σε περιόδους κρίσεων. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι σε συνθήκες κανονικότητας εμφανίζει δυσλειτουργίες, καθώς οδηγεί σε υπερσυγκέντρωση εξουσιών στο κέντρο και περιορισμό της αυτοτέλειας υπουργείων και κοινοβουλευτικής ομάδας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της θεσμικής ισορροπίας, με τους συντάκτες της επιστολής να κάνουν λόγο για ένα μοντέλο που «διεκδικεί τον απόλυτο έλεγχο», αλλά σε περιπτώσεις κρίσεων μετακυλίει την ευθύνη προς τα κάτω, ακόμη και στους βουλευτές.
Παράλληλα, ασκούν κριτική στη διεύρυνση του ρόλου εξωκοινοβουλευτικών τεχνοκρατών, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να υποκαθίσταται η λαϊκή εντολή και η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση από κλειστά κέντρα λήψης αποφάσεων.
Κεντρικός άξονας της παρέμβασής τους είναι η ανάγκη επανακαθορισμού του ρόλου του βουλευτή: όχι ως διαμεσολαβητή εξυπηρετήσεων, αλλά ως φορέα ουσιαστικού ελέγχου, πολιτικής συνδιαμόρφωσης και έκφρασης της κοινωνίας – ιδιαίτερα της περιφέρειας, η οποία, όπως τονίζουν, αποδυναμώνεται όταν αποκλείεται από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Οι «γαλάζιοι» βουλευτές ξεκαθαρίζουν ότι η συζήτηση δεν στρέφεται κατά της κυβέρνησης ή του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης, στον οποίο αποδίδουν ρόλο εγγυητή της σταθερότητας, αλλά στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους και των θεσμών.
Καταλήγουν προτείνοντας ένα πιο αποκεντρωμένο και ισορροπημένο μοντέλο διακυβέρνησης, με ισχυρότερα υπουργεία, ενισχυμένο κοινοβουλευτικό έλεγχο, μεγαλύτερη συμμετοχή της περιφέρειας και σαφή κατανομή ευθυνών, ώστε – όπως σημειώνουν – το κράτος να παραμένει αποτελεσματικό χωρίς να απομακρύνεται από την κοινωνία.
