Στα μονοπάτια της Ηρωικής Νάουσας: Οδοιπορικό μνήμης και φύσης στο Βέρμιο

Γράφει ο Νίκος Τσιαμούρας

Η  ιστορική και πολύπαθη Νάουσα αφηγείται την ιστορία της ακόμη και μέσα από τα μονοπάτια της.

Μια διαδρομή χαραγμένη  με τα σημάδια του παρελθόντος.

Ξημερώνει …..! και η μέρα με το φωτεινό της χαμόγελο αρχίζει να φωτίζει όλη την πλάση γύρω .

Φύγαμε από την  Βέροια στις 8  πρωινό Κυριακής μια  παρέα  7   φίλοι ορειβάτες .

Περάσαμε την Νάουσα προορισμός μας ο Άγιος Νικόλαος και πριν φθάσουμε πορεία δεξιά , κατασκηνώσεις Αγίας Τριάδας- Ταξιάρχης –Προφήτης Ηλίας –Υπαπαντή .

Η πόλη της Νάουσας βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του νομού Ημαθίας είναι χτισμένη στους ανατολικούς πρόποδες του Βερμίου σε υψόμετρο 330 μέτρων από τη θάλασσα .Από το 1955 χαρακτηρίζεται και ΄΄ηρωική πόλη ΄΄  ( πλάι στο Μεσολόγγι ,το Σούλι και το Αρκάδι ) , για τους αγώνες και τις θυσίες κατά την περίοδο των απελευθερωτικών αγώνων του 1822.

Η περιοχή έχει ιστορία αιώνων . Στα πόδια της υπάρχουν ερείπια της περίφημης Σχολής του Αριστοτέλη στην οποία διδάχτηκε στα νιάτα του ο Μέγας Αλέξανδρος ηθική, πολιτική και φιλοσοφία .

Έμεινε ακατοίκητη για μεγάλο χρονικό διάστημα από τα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μέχρι τα τέλη του 14ου αιώνα , αρχές του 15ου αιώνα η περιοχή της Νάουσας θα επανοικιστεί στα χρόνια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και θα γνωρίσει μεγάλη ακμή στον τομέα της χειροτεχνίας .

Το 1822 θα εξεγερθεί κατά των Τούρκων αλλά η εξέγερση καταστέλλεται αιματηρά   ( το γνωστό ολοκαύτωμα  της Νάουσας ) . Κατορθώνει να ορθοποδήσει και πάλι και στα τέλη του 19ου αιώνα έχει ανθηρή βιομηχανία και στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας θα γίνει γνωστή σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες .

Η οικονομική ακμή θα συνεχιστεί και μετά την απελευθέρωση από την Οθωμανική κυριαρχία , επέζησε δυο Παγκοσμίων πολέμων για να παρακμάσει στις αρχές της δεκαετίας του 90 . Η παρακμή αυτή οδήγησε σε κλείσιμο μεγάλων βιομηχανικών μονάδων και σε δραματική αύξηση της ανεργίας .

Μια μικρή όαση από απέραντο δάσος οξιάς μας υποδέχεται . Μπήκαμε στο δασικό δρόμο , τα δένδρα ζωντανά εδώ και εκατοντάδες χρόνια , είδαν τα χιόνια να τα σκεπάζουν αναρίθμητες φορές ,είδαν να τρέχουν ανάμεσα τους  ζαρκάδια , αρκούδες , λύκοι , αλεπούδες και αγριογούρουνα . Με την μελωδία κάποιων πουλιών συνεχίζουμε την οδήγηση .

Ξεκινάμε από το μοναστήρι των Ταξιαρχών, που ίδρυσε και ασκήτεψε ο Όσιος Θεοφάνης  ο πολιούχος της Νάουσας για να φτάσουμε στο μικρό εκκλησάκι της Έξω Υπαπαντής σε υψόμετρο 1088 μέτρων

Προετοιμασία για ορειβασία 

 , αφουγκραζόμαστε τους ήχους της φύσης , το πέταγμα των πουλιών και το μουρμουρητό των πηγών .

Αυτές οι εικόνες σε κάνουν να ξεχνάς την καθημερινότητα  και ενώνεις την ύπαρξη σου με το τραγούδι της φύσης . Αρμονία ανάμεσα στο άγριο τοπίο και στη θαυμαστή ομορφιά της φύσης .

Να΄μαστε τώρα να οδοιπορούμε κάτω από τα πανύψηλα δένδρα , παντού χρώματα του χειμώνα .  Η μυρωδιά του δάσους ,η πανέμορφη θέα , οι βράχοι , τα δένδρα , το φως  μας  ταξιδεύουν και μας σαγηνεύουν .

Σήμερα   μόνο εμείς απολαμβάνουμε την ηρεμία και την ομορφιά του δάσους . Όλοι περιπατητές…… .

Μετά από ανάβαση 50 λεπτών ήπιας μορφής μέσα στο δάσος η εκκλησία της Υπαπαντής  δεσπόζει επιβλητικά πάνω από την περιοχή της Νάουσας , στην στροφή ξεπροβάλλει  ήρεμη, γραφική, ήσυχη .

Κάτω χαμηλά αχνοφαίνεται η πόλη ,

με όλα τα χρώματα που δάνειζε εκείνη την ώρα ο  ουρανός .

 - Η απεριόριστη θέα, είναι τα πάντα - .!

Φθάσαμε στον περίγυρο της εκκλησίας   η ησυχία και η ερημιά  καλά κρατεί, ανάψαμε ένα κερί .   Η σκηνή εδώ είναι άκρως βουκολική και όχι απαραίτητα για όλα τα γούστα . Η κουβέντα καθαρή ,η περιέργεια χαλαρή .

Όλα καλά στον αυλόγυρο της εκκλησίας, είναι η λύτρωση του επισκέπτη , όλα μοιάζουν με σκηνικό από ταινία του μεσοπολέμου .

Σκηνικό πανέμορφο η εκκλησία χαμένη σε πυκνή βλάστηση. Άγριο αυτοφυές πυξάρι, βελανιδιές, οξιές και φλαμουριές.

Υπαπαντή θα πει προϋπάντηση  (από το ρήμα υπαπαντών ,υπ^ ό +απαντώ .) .

Η Υπαπαντή του Κυρίου γιορτάζεται από την Εκκλησία στις 2 Φεβρουαρίου.

Το γεγονός το εξιστορεί ο Ευαγγελιστής Λουκάς στο Β ΄κεφάλαιο ,στ 22-35 .

Συνέβη 40 μέρες από τη γέννηση του Ιησού . Σύμφωνα με το Μωσαϊκό νόμο , η Παρθένος Μαρία , αφού συμπλήρωσε το χρόνο καθαρισμού από τον τοκετό , πήγε στο Ναό της Ιερουσαλήμ μαζί με τον Ιωσήφ , για να εκτελεσθεί η τυπική αφιέρωση του βρέφους στον Θεό και για να προσφέρουν θυσία , ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δυο μικρά περιστέρια .

Κατά τη μετάβαση αυτή , τον Ιησού δέχθηκε στην αγκαλιά του ο υπερήλικος Συμεών. Παίρνει στα γέρικα του χέρια το βρέφος και το οδηγεί μπροστά  στην πύλη του ναού. Νοιώθει να πλημμυρίζει η ψυχή του από χαρά. Συγκινημένος αρχίζει να δοξάζει τον Θεό…!

Λίγο πιο πέρα η επιτύμβια πλάκα της Ευγενίας Ράϊου.

 Ασκήτεψε στην Υπαπαντή αρκετά χρόνια από το 1921 μέχρι και το 1944. Πέθανε σε ηλικία 112 ετών.

Στις 2 Φεβρουαρίου γιορτάσθηκε η Παγκόσμια ημέρα Υγροτόπων, ημέρα κατά την οποία υπεγράφη το 1971 , στην ιρανική πόλη Ραμσάρ , η Παγκόσμια Συνθήκη για την προστασία των υγροτόπων , από την UNESCO . Τέθηκε σε ισχύ το 1975.

Σήμερα 172 χώρες προστατεύουν με την συνθήκη Ραμσάρ 2.520 υγροτόπους παγκοσμίως.

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα κρατικοί φορείς , μη κυβερνητικοί οργανισμοί αλλά και ιδιώτες σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο πραγματοποιούν δράσεις για την ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με τις οικολογικές αξίες και τα οφέλη που εξασφαλίζουν οι υγρότοποι .

H Παγκόσμια ημέρα Υγροτόπων την 2 Φεβρουαρίου 2026 θα εστιάζει στην επέκταση των προστατευόμενων περιοχών και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω του θέματος ΄΄ Υγρότοπος και παραδοσιακές γνώσεις΄΄.

Με την μελωδία κάποιων πουλιών  και   και τη γεύση του ζεστού ροφήματος να μας ταλαιπωρεί  ευχάριστα τον ουρανίσκο ανεβαίνουμε το φιδίσιο μονοπάτι με πορεία Υπαπαντή – Άγιο Πνεύμα.

Το μονοπάτι σκεπασμένο στο άσπρο του χιονιού.

Μετά από μια κοπιαστική ανάβαση μέσα από ένα παρθένο δάσος οξιάς  με αρκετό χιόνι πήραμε το μονοπάτι της επιστροφής.

 Ανάμεσα σε βουνίσιες  κερασιές , κορομηλιές πουρνάρια και ιτιές συνεχίζουμε την κατάβαση .

Φθάσαμε στα αυτοκίνητα ……….!

Τα σκόρπια σπίτια ορισμένα πανάκριβα πολυτελή που πήραν τη θέση των για πάντα  χαμένων αιωνόβιων δένδρων είναι χαρά οφθαλμών , ζωηρόχρωμες ανάγλυφες πινελιές  πάνω στο λιτό ορεινό τοπίο .

 Πώς να αποτρέψεις την παραπέρα επέκταση της καταστροφής  στην αδηφάγα πλεονεξία ορισμένων νεόπλουτων ;

Χαμογέλα και ζήσε γιατί φεύγει κυλάει και χάνεται βιαστικά ο χρόνος , του χρόνου πάλι εδώ θα είμαστε .

Κάθε φορά και ένα ταξίδι κοντά στη φύση είναι μια γλυκιά συγκίνηση , μια απόδραση από την καθημερινότητα και την ρουτίνα , πάλι θα χαθούμε στους ρυθμούς της πόλης .