Η ανεκτίμητη αξία της κοινωνικής αλληλεγγύης

Γράφει ο Τάσος Βασιάδης

Ένα κοινωνικό φαινόμενο που καταγράφεται με συνεχώς αυξανόμενη τάση, αποτελεί η επιτεινόμενη  εγκατάλειψη της υπαίθρου και γενικότερα των περιφεριακών κοινωνιών από τους νέους,  οι οποίοι αναζητούν το επαγγελματικό τους μέλλον στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας αλλά και του εξωτερικού.

Πρόκειται για το γνωστό φαινόμενο της  αστυφιλίας που έχει ως αποτέλεσμα  την υποβάθμιση της υπαίθρου και γενικότερα της περιφέρειας, με συνέπεια την επίταση  της γενικότερης  οικονομικής κρίσης  και την ποιοτική διαφοροποίηση της εν γένει κοινωνικής ζωής.

Παρά τις αρνητικές συγκυρίες που τροφοδοτούν  αυτή την διαφοροποίηση, αποτελεί αισιόδοξη διαπίστωση η εκδήλωση της κοινωνικής αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων, οι οποίοι ζουν και δραστηριοποιούνται  στους  ίδιους οικείους χώρους της εργασίας ή της γειτονιάς.

Οι άνθρωποι αυτοί συνδέονται με ιδιαίτερες σχέσεις μεταξύ τους, ώστε να μην τους αγγίζει ακόμη το φαινόμενο της αποξένωσης και της αδιαφορίας που χαρακτηρίζει τους κατοίκους των μεγάλων αστικών κέντρων οι οποίοι ασφυκτιούν κάτω από την πίεση του χρόνου και των σκληρών συνθηκών εργασίας και διαβίωσης.

Αυτός ο κοινωνικός δεσμός εκδηλώνεται καθημερινά με ανεκτίμητες συμπεριφορές κοινωνικής αλληλεγγύης και συμπαράστασης στα καθημερινά μικρά ή μεγαλύτερα προβλήματα της καθημερινότητας.

Είναι ένα στοιχείο για το οποίο οι κάτοικοι των μεγάλων πόλεων μακαρίζουν αυτούς της επαρχίας.

Πολύ περισσότερο όταν η κοινωνική αδιαφορία στις μεγάλες πόλεις εκδηλώνεται με απάνθρωπες συμπεριφορές, όπως η αδιάφορη προσπέραση συνανθρώπων που έχουν καταρρεύσει στον δρόμο εξ αιτίας διαφόρων προβλημάτων υγείας, οι απροκάλυπτες επιθέσεις κακοποιών σε ανυπεράσπιστα θύματα χωρίς την εκδήλωση της παραμικρής κίνησης βοήθειας από τους συνανθρώπους που βαδίζουν ασυγκίνητοι, η απροκάλυπτη χρήση σκληρών ναρκωτικών από νέους στις γειτονιές, με τους κατοίκους και τους περαστικούς να αποστρέφουν το βλέμμα και άλλα συναφή.

Εξαιρετικά ανησυχητικό είναι και το γεγονός, ότι στην σύγχρονη εποχή βλέπουν αρκετά συχνά το φως της δημοσιότητας, ανάλογα τέτοια περιστατικά και στις πόλεις της περιφέρειας.

Γίνεται αντιληπτό επομένως ότι σταδιακά και στις περιφερειακές κοινωνίες εκδηλώνεται το φαινόμενο της αδιαφορίας για τον συνάνθρωπο, κατά το αρνητικό πρότυπο των μεγάλων πόλεων.

Από τα γεγονότα αυτά τα οποία γίνονται αντιληπτά σε καθημερινή βάση, διαπιστώνονται και οι τάσεις προς τις οποίες στρέφονται οι τοπικές κοινωνίες της ελληνικής περιφέρειας, που σύρονται άθελά τους σε ένα τρόπο συμπεριφοράς που έχει επικρατήσει στα μεγάλα αστικά κέντρα και έτσι οδηγούνται αργά αλλά σταθερά προς την ψυχρότητα και την αδιαφορία.

Το υπαρκτό ενδεχόμενο της περαιτέρω υποβάθμισης των σχέσεων αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων, δεν μπορεί παρά να  έχει ως αποτέλεσμα την επικράτηση νοοτροπιών που θα υπαγορεύονται μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής κοινωνικής δικτύωσης, η οποία ήδη κυριαρχεί, με την καθιέρωση προτύπων, ξένων προς τις παραδόσεις του τόπου.

Ως προς αυτές τις απαισιόδοξες προοπτικές  δεν είναι δυνατόν να υπάρξει συνολικός και ασφαλής σχολιασμός, καθόσον  η κοινωνικότητα στις μικρές κοινωνίες διατηρείται ακόμα, ενώ  η παραδοσιακή γειτονιά εξακολουθεί να παράγει πολιτισμό, να προάγει τις ανθρώπινες σχέσεις  και να αναδεικνύει την ανεκτίμητη αξία της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Τα διάφορα μεμονωμένα  αρνητικά φαινόμενα, παρότι δεν ανατρέπουν τον κανόνα,  συμβαίνουν και εκδηλώνονται με μια ανησυχητική συχνότητα, επιφέροντας έναν γενικότερο προβληματισμό που δεν πρέπει να παραβλέπεται.

Αυτός ο προβληματισμός επιβάλλεται  να αποτελέσει αντικείμενο προσέγγισης και ενασχόλησης για όλους τους κοινωνικούς φορείς και για κάθε αρμόδιο, ώστε να αναδειχθεί ως  κοινή συνείδηση ότι η κοινωνική απομόνωση μεταξύ των πολιτών, τους καθιστά ευάλωτους σε κάθε μορφή κοινωνικού κινδύνου, ενώ οδηγεί στην σταδιακή κατάργηση του προστατευτικού αναχώματος που εξασφαλίζουν οι ηθικές αρχές, οι παραδόσεις του τόπου και η   ανεκτίμητη  αξία της κοινωνικής  αλληλεγγύης.