ΑΑΔΕ για IRIS: Πότε τα χρήματα μεταξύ συγγενών μπορεί να μπουν στο μικροσκόπιο

Οι μικρές μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS μεταξύ συγγενών, όπως το συνηθισμένο «χαρτζιλίκι» που στέλνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια, δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο φορολόγησης ή φορολογικού ελέγχου, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που δόθηκαν από την ΑΑΔΕ.

Το ζήτημα επανήλθε στην επικαιρότητα μετά την υπόθεση φοιτήτριας από την Εύβοια, στην οποία είχε καταλογιστεί φόρος για χρηματική δωρεά που είχε λάβει από τον παππού της. Η ΑΑΔΕ διευκρίνισε ότι ο συγκεκριμένος έλεγχος δεν ξεκίνησε εξαιτίας ενός απλού «χαρτζιλικιού», αλλά αποτελούσε μέρος ευρύτερου ελέγχου κύκλου προσώπων. Παράλληλα, η επίμαχη δωρεά είχε πραγματοποιηθεί πριν από τη θέσπιση του σημερινού αφορολόγητου των 800.000 ευρώ.

Τι ισχύει για τις μικρές μεταφορές μέσω IRIS

Η μεταφορά ενός μικρού ποσού μέσω IRIS ή άλλου τραπεζικού συστήματος δεν αποκτά αυτομάτως φορολογικό ενδιαφέρον. Στην κατηγορία αυτή μπορούν να ενταχθούν καθημερινές συναλλαγές, όπως χρήματα που στέλνει ένας γονέας στο παιδί του για προσωπικά έξοδα ή ένας παππούς στο εγγόνι του ως χαρτζιλίκι.

Το ίδιο μπορεί να ισχύει και για συνηθισμένες συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών, όπως όταν κάποιος επιστρέφει σε φίλο του λίγα ευρώ για έναν κοινό λογαριασμό.

Διαφορετικά μπορεί να αξιολογηθεί ένα συστηματικό μοτίβο πολλών εισερχόμενων χρηματικών ποσών, όταν από τη συχνότητα, το ύψος και τα χαρακτηριστικά των συναλλαγών προκύπτουν ενδείξεις ότι ενδεχομένως συνδέονται με επαγγελματική δραστηριότητα ή άλλη πρακτική που χρήζει ελέγχου.

Πότε ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Άλλο ζήτημα είναι οι κανονικές χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές σημαντικότερων ποσών. Για πρόσωπα που ανήκουν στην Α΄ κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας.

Στην Α΄ κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, σύζυγοι ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, παιδιά, εγγόνια και γονείς. Για τις χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές της κατηγορίας αυτής, η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι το αφορολόγητο εφαρμόζεται όταν η μεταφορά των χρημάτων πραγματοποιείται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Για το ποσό πάνω από τις 800.000 ευρώ προβλέπεται φορολόγηση με συντελεστή 10%.

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ θεσπίστηκε για δωρεές και γονικές παροχές που πραγματοποιούνται από την 1η Οκτωβρίου 2021, γεγονός που εξηγεί και γιατί παλαιότερες περιπτώσεις μπορεί να έχουν διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση.

Σε κάθε περίπτωση, το IRIS αποτελεί απλώς τον τρόπο μεταφοράς των χρημάτων. Αυτό που εξετάζεται φορολογικά είναι η πραγματική αιτία της συναλλαγής, η σχέση των προσώπων, το ύψος και η συχνότητα των ποσών και, όταν πρόκειται για δωρεά ή γονική παροχή, αν έχουν τηρηθεί οι σχετικές φορολογικές διαδικασίες.